راهنمای بیمار

پیش از هر چیز

ویزیت ریه با شنیدن ماجرای شما شروع می‌شود. هر چه سابقهٔ دقیق‌تری همراه بیاورید، پزشک زودتر می‌تواند علت را پیدا کند و از آزمایش‌های تکراری جلوگیری کند. این فهرست راهنمای کلی است و ممکن است همهٔ آن را لازم نداشته باشید. اگر چیزی را ندارید، بدون آن هم نوبت را بگیرید.

چه چیزهایی را همراه ببرید؟

۱. فیلم و گزارش سی‌تی و عکس‌های قفسهٔ سینه. هم خود فیلم یا لوح فشرده و هم برگهٔ گزارش رادیولوژیست را بیاورید. ATS می‌گوید اگر عکس یا سی‌تی قبلی دارید به پزشک بگویید، چون ثابت ماندن اندازهٔ یک ندول در سال‌ها آرامش‌بخش است. اگر سی‌تی را همین اخیراً گرفته‌اید، سی‌تی‌های قدیمی‌تر هم بیاورید تا پزشک بتواند مقایسه کند.

۲. جواب اسپیرومتری و آزمایش‌های ریهٔ قبلی. برگهٔ اسپیرومتری، آزمایش‌های تنفسی، تست خواب و گزارش برونکوسکوپی اگر قبلاً داشته‌اید. NHS می‌گوید برای تشخیص آسم، گاهی پیک‌فلومتر چند هفته در خانه ثبت می‌شود؛ اگر یادداشتی دارید همراه بیاورید.

۳. خود اسپری‌ها و اسپیسر. ATS می‌نویسد هر بار نزد پزشک می‌روید، اسپری و اسپیسر را با خود ببرید، روش استفاده‌تان را نشان دهید و بازخورد بگیرید. عکس جعبه یا نام دارو کافی نیست؛ خود وسیله را بیاورید، حتی اگر خالی شده باشد. روش درست استفاده در راهنمای «اسپری و اسپیسر» آمده است.

۴. فهرست همهٔ داروها. همهٔ داروهای خوراکی، استنشاقی، تزریقی، مسکن‌های بدون نسخه و مکمل‌ها را با نام بنویسید یا جعبه‌ها را بیاورید. دلیلش این است که بعضی داروها روی ریه اثر می‌گذارند. ATS می‌گوید بعضی داروهای فشار خون و نارسایی قلبی (مهارکننده‌های ACE) می‌توانند سرفه بیاورند و اگر بعد از شروع داروی تازه سرفه کرده‌اید، حتماً بگویید. NHS هم می‌نویسد آسپرین، ایبوپروفن و مسدودکننده‌های بتا در بعضی بیماران علامت آسم را تحریک می‌کنند. اگر داروی رقیق‌کنندهٔ خون مصرف می‌کنید، آن را به‌طور ویژه بگویید؛ ATS می‌گوید پیش از برونکوسکوپی باید از پزشک بپرسید.

۵. برگهٔ برنامهٔ عمل آسم یا COPD. اگر قبلاً پزشک برنامهٔ کتبی برایتان نوشته، همراه بیاورید. NHS می‌گوید برنامهٔ عمل آسم را باید به همهٔ ملاقات‌های آسم ببرید.

۶. یادداشت علامت‌ها. این‌ها را ساده یادداشت کنید:

• سرفه از کی شروع شده، خشک است یا خلط‌دار و شب خواب را بر هم می‌زند یا نه. ATS می‌گوید پزشک همین‌ها را می‌پرسد.
• رنگ و مقدار معمول خلط‌تان در حال خوب بودن و تغییرش. ATS این را برای تشخیص زود بدتر شدن COPD مفید می‌داند.
• چه چیزی نفس‌تان را تنگ می‌کند: پله، تند راه رفتن، سرما، گرد و غبار، گربه، عطر، ورزش.
• چند بار در هفته اسپری تسکین‌دهنده لازم می‌شود.

۷. سابقهٔ سیگار، قلیان و کار. NHS می‌نویسد در بررسی COPD پزشک از سیگار کشیدن (فعلی یا قبلی) و سابقهٔ خانوادگی بیماری ریه می‌پرسد. ATS در تشخیص فیبروز ریه به شغل و مواجهه با گرد و غبار در خانه یا محل کار اهمیت می‌دهد. پرسش پزشک برای قضاوت نیست؛ برای پیدا کردن علت است.

۸. یک نفر همراه، اگر مشکل شما در خواب است. NHS می‌گوید برای خروپف و قطع نفس شبانه، همراه بردن کسی که شب شما را دیده کمک می‌کند. اگر او نمی‌تواند همراهتان بیاید، از او بخواهید چند شب آنچه را می‌شنود بنویسد یا اگر امکان دارد ضبط کند.

در ویزیت چه می‌گذرد؟

NHS می‌نویسد معمولاً پزشک از علامت‌ها و سابقه می‌پرسد، به قفسهٔ سینه گوش می‌دهد و ممکن است قد و وزن را حساب کند. اگر پزشک لازم بداند، آزمایش‌هایی مثل اسپیرومتری، سی‌تی، آزمایش خون یا تست خواب می‌خواهد. این‌ها در راهنمای «آزمایش‌های ریه» توضیح داده شده است. خود این راهنما نمی‌گوید کدام آزمایش در همان ویزیت انجام می‌شود؛ این را از مرکز نوبت یا از پزشک بپرسید.

پیش از رفتن

• اگر برای اسپیرومتری وقت دارید، از پیش بپرسید داروهای استنشاقی‌تان را در آن روز مصرف کنید یا نه. ALA می‌گوید داروهای روزانه را مثل همیشه بخورید مگر پزشک چیز دیگری بگوید، و اگر فقط اسپری تسکین‌دهنده می‌زنید، در صورت امکان تا شش تا هشت ساعت پیش از تست نزنید. ATS می‌گوید دست‌کم یک ساعت پیش از تست سیگار نکشید. این‌ها را پزشک برای شما دقیق می‌کند.
• اگر برونکوسکوپی دارید، راهنمای «برونکوسکوپی» را بخوانید.
• سؤال‌هایتان را بنویسید. مثلاً: تشخیص من چیست؟ چه آزمایشی لازم است؟ دارو را کی و چطور بزنم؟ کی دوباره بیایم؟ کدام علامت یعنی فوراً تماس بگیرم؟
• اگر علامت شدید دارید (نفس‌نفس، لب کبود، گیجی، درد قفسهٔ سینه)، منتظر ویزیت نمانید. به راهنمای «کی فوری تماس بگیرم؟» نگاه کنید و ۱۱۵ را بگیرید.

بعد از ویزیت

سه چیز را پیش از رفتن از پزشک بپرسید و یادداشت کنید: چه چیزی تشخیص داده شده یا هنوز در حال بررسی است، دارو و برنامهٔ روزانه چیست، و کی و با چه علامتی زودتر برگردید. هر دارویی را که پزشک داده بدون مشورت قطع نکنید، حتی اگر حالتان بهتر شود.

پیش از هر چیز

این راهنما آزمایش‌ها را به‌طور کلی توضیح می‌دهد و نمی‌گوید کدام آزمایش را کجا و کی می‌شود انجام داد. اینکه چه آزمایشی برای شما لازم است، پزشک تعیین می‌کند. آمادگی هر مرکز ممکن است کمی فرق کند، پس دستور برگهٔ مرکز یا پزشک را مقدم بدانید. منبع‌ها هم در جزئیاتی مثل مدت نکشیدن سیگار پیش از آزمایش یکسان نیستند و ما هر دو را نوشته‌ایم.

اسپیرومتری

چیست؟ رایج‌ترین آزمایش تنفسی. ALA می‌نویسد می‌سنجد چقدر هوا را می‌توانید وارد و خارج کنید و با چه سرعتی. پزشک آن را برای خس‌خس، تنگی نفس یا سرفه، برای تشخیص آسم و COPD، پیش از جراحی و برای دیدن اثر درمان درخواست می‌کند.

چطور انجام می‌شود؟ روی صندلی راست می‌نشینید، گیرهٔ بینی می‌زنید و دهانی دستگاه را در دهان می‌گیرید. نفس عمیق می‌کشید و بعد با تمام قدرت و سرعت فوت می‌کنید. ALA تأکید می‌کند «این تلاش حداکثری بسیار مهم است». آزمایش دست‌کم سه بار تکرار می‌شود. ممکن است داروی گشادکنندهٔ برونش بدهند و دوباره تکرار کنند تا ببینند نفس بهتر می‌شود یا نه. ATS می‌گوید حدود سی دقیقه طول می‌کشد. دردناک نیست، ولی فوت کردن شدید می‌تواند خسته‌کننده باشد و سرگیجه یا سرفه بیاورد. اگر سرگیجه گرفتید، فوراً فوت کردن را رها کنید و به کارشناس بگویید (ATS).

آمادگی:

• داروهای روزانه را مثل همیشه بخورید مگر پزشک یا مرکز چیز دیگری گفته باشد (ALA). ATS می‌گوید ممکن است از شما بخواهند داروی تنفسی را مصرف نکنید؛ اینکه کدام را، از پزشک بپرسید.
• ALA می‌گوید اگر فقط هنگام نیاز اسپری تسکین‌دهنده می‌زنید، در صورت امکان شش تا هشت ساعت پیش از تست نزنید.
• سیگار: ALA می‌گوید دست‌کم شش ساعت پیش از آزمایش نکشید و ATS می‌گوید دست‌کم یک ساعت. از هر دو دستور بلندتر را رعایت کنید مگر مرکز چیز دیگری بگوید.
• لباس گشاد بپوشید و پیش از آزمایش غذای سنگین نخورید. ATS می‌گوید تا دو ساعت پیش از آزمایش غذای زیاد نخورید، هشت ساعت الکل نخورید و تا نیم ساعت ورزش سنگین نکنید.
• اگر سرماخورده‌اید یا آنفلوآنزا دارید، به مرکز بگویید؛ ممکن است وقت را عوض کنند.

چه کسانی باید پیشاپیش به پزشک بگویند؟ ALA می‌نویسد اگر در یک ماه گذشته سکتهٔ قلبی داشته‌اید، اخیراً جراحی چشم، قفسهٔ سینه یا شکم کرده‌اید، ریه‌تان جمع شده یا سل دارید، آزمایش ممکن است تا بهبودی عقب بیفتد.

پیک‌فلومتر

دستگاه دستی کوچکی است که نشان می‌دهد با چه سرعتی هوا را بیرون می‌دهید. NHS می‌گوید برای تشخیص آسم گاهی پزشک این دستگاه را می‌دهد تا چند هفته در خانه استفاده کنید و ببینند ریه چطور کار می‌کند. در بررسی COPD هم ممکن است برای کنار گذاشتن آسم به کار برود. روش درست دمیدن و ثبت اعداد را پزشک یا پرستار نشان می‌دهد؛ خودتان از روی حدس استفاده نکنید و عددها را بدون قضاوت یادداشت کنید تا پزشک ببیند.

آزمایش انتشار گاز (DLCO)

ATS می‌گوید این آزمایش می‌سنجد چقدر خوب هوا از ریه به خون منتقل می‌شود. گیرهٔ بینی می‌زنید و در دهانی دستگاه نفس می‌کشید: ابتدا کامل بیرون می‌دهید، سریع نفس عمیق می‌کشید، حدود ده ثانیه نفس را نگه می‌دارید و بعد بیرون می‌دهید. هوای دم مقدار بسیار کمی منوکسید کربن دارد که طبق ATS بی‌خطر است. تا پنج بار تکرار می‌شود و حدود سی دقیقه طول می‌کشد. آمادگی: سیگار نکشید و از افراد سیگاری دور باشید. اگر اکسیژن مصرف می‌کنید، معمولاً چند دقیقه آن را قطع می‌کنند.

سنجش حجم‌های ریه

ATS روش دیگری هم نام می‌برد که در یک اتاقک بسته انجام می‌شود (بادی‌پلتیسموگرافی). در آن نفس‌های کوتاه در برابر دهانیِ بسته می‌گیرید که ممکن است ناراحت‌کننده باشد. اگر از جای بسته ناراحت می‌شوید، پیشاپیش به کارشناس بگویید.

پالس‌اکسی‌متری و تست راه رفتن

دستگاه انگشتی با نور اکسیژن خون را بدون سوزن اندازه می‌گیرد. ATS می‌گوید اگر گردش خون ضعیف باشد، پوست تیره باشد، لاک تیره بزنید یا کم‌خونی داشته باشید ممکن است عدد دقیق نباشد. لاک ناخن را پاک کنید. در بیماری‌هایی مثل فیبروز ریه، تست‌های تنفسی و اندازه‌گیری اکسیژن (مثل تست راه رفتن) شدت را می‌سنجند و روند را دنبال می‌کنند، ولی ATS می‌گوید خودشان تشخیص نمی‌دهند.

سی‌تی قفسهٔ سینه

عکس‌برداری برش‌به‌برش با اشعهٔ ایکس. NHS آن را از آزمایش‌های تکمیلی در COPD می‌شمارد، و ATS می‌گوید در فیبروز ریه بررسی با سی‌تی با برش‌های نازک شروع می‌شود و در ندول ریه سی‌تی‌های تکراری رشد را دنبال می‌کند. ATS می‌نویسد خطر پرتو چند سی‌تی «بسیار کم» است. آمادگی به نوع سی‌تی بستگی دارد، مثلاً اینکه ماده‌ای تزریق شود یا نه، و مرکز تصویربرداری یا پزشک آن را می‌گوید. فیلم و گزارش را نگه دارید و در ویزیت همراه بیاورید.

تست خواب

ATS و NHS می‌نویسند تست خواب در طول خواب شبانه تنفس، ضربان قلب و اکسیژن را ثبت می‌کند و نشان می‌دهد آپنهٔ خواب دارید یا نه و چقدر شدید است. ATS می‌گوید می‌تواند یک شب در مرکز خواب انجام شود یا برای بعضی بیماران در خانه. NHS می‌گوید معمولاً در خانه و گاهی در مرکز است. NHLBI اضافه می‌کند پزشک ممکن است دفترچهٔ خواب (مدت و کیفیت خواب، خواب‌آلودگی روز) بخواهد.

آمادگی کلی: ATS می‌گوید الکل را دست‌کم چهار ساعت پیش از خواب کنار بگذارید. برای جزئیات مثل داروها و کافئین در شب تست، از مرکز بپرسید. اگر کسی شب شما را دیده، همراهش بیاورید.

بعد از آزمایش

نتیجهٔ هر آزمایش را باید پزشک در کنار علامت‌ها و معاینه تفسیر کند. ALA می‌گوید حتی بعضی افراد با ریهٔ سالم هم نتیجهٔ غیرطبیعی می‌گیرند، و نتیجهٔ طبیعی اسپیرومتری گاهی آسم را رد نمی‌کند (ATS). عدد را تنها نخوانید و با خودتان نتیجه نگیرید.

پیش از هر چیز

اسپری‌ها داروهایی هستند که مستقیم به ریه می‌رسند. ATS می‌نویسد استفادهٔ درست از اسپری سخت است: حتی با بهترین روش، شاید فقط حدود ۲۵ درصد دارو به ریه برسد و بیشتر مردم با اشتباه در روش، کمتر از ۱۵ درصد دریافت می‌کنند. بزرگ‌ترین اشتباه این است که فشار دادن اسپری و نفس کشیدن همزمان نمی‌شود. به همین دلیل پزشک اغلب اسپیسر پیشنهاد می‌کند. این راهنما دوز و برنامهٔ مصرف نمی‌نویسد؛ آن‌ها را پزشک برای شما تعیین می‌کند.

کنترل‌کننده و تسکین‌دهنده چه فرقی دارند؟

• تسکین‌دهنده (نجات‌دهنده): هنگام علامت زده می‌شود. ATS می‌گوید عضلهٔ اطراف راه هوا را شل می‌کند و معمولاً ظرف حدود ده دقیقه نفس را بهتر می‌کند. باید همیشه یکی همراه شما باشد.
• کنترل‌کننده: بیشتر وقت‌ها روزانه زده می‌شود و در درازمدت التهاب و تنگی راه هوا را مهار می‌کند. ATS و NHS می‌گویند اسپری‌های کنترل‌کننده معمولاً کورتونی استنشاقی هستند و ممکن است با گشادکنندهٔ بلندمدت ترکیب شوند.
• NHS می‌نویسد بعضی برنامه‌ها اسپری ترکیبی‌ای دارند که هم روزانه و هم هنگام علامت استفاده می‌شود. اینکه شما کدام برنامه را داشته باشید، با پزشک است.

نام و شکل اسپری‌ها فرق می‌کند. اگر نمی‌دانید کدام کنترل‌کننده و کدام تسکین‌دهنده است، اسپری‌ها را پیش پزشک یا داروساز ببرید و روی هر کدام یادداشت کنید.

چند قاعدهٔ مهم

• اسپری کنترل‌کننده را با بهتر شدن حال قطع نکنید. GINA می‌نویسد قطع اسپری کورتونی استنشاقی اغلب به بدتر شدن خطرناک آسم می‌انجامد و پیش از قطع هر داروی آسم باید با پزشک یا پرستار صحبت کرد. بهتر بودن حال معمولاً یعنی دارو دارد کار می‌کند. کم کردن یا قطع دارو فقط با نظر پزشک.
• کورتون خوراکی را هم خودسرانه قطع نکنید. GINA می‌گوید نخوردن آن در حملهٔ شدید ممکن است عواقب جدی داشته باشد.
• اسپری‌ها اعتیاد نمی‌آورند. در منابعی که برای این راهنما خواندیم این جمله با همین صراحت نیامده و باید پزشک تأیید کند؛ اگر نگران هستید، از پزشک بپرسید.
• مصرف زیاد اسپری تسکین‌دهنده هشدار است. NHS و NHLBI می‌گویند اگر بیشتر از قبل به آن نیاز دارید، علامت‌ها شب بیدارتان می‌کند یا فعالیت سخت‌تر شده، پزشک را ببینید. این یعنی برنامه باید بازبینی شود، نه اینکه بیشتر بزنید.
• بعد از اسپری کورتونی دهان را بشویید: آب در دهان بچرخانید، غرغره کنید و بیندازید (ATS). ATS در بحث اسپیسر گرفتگی صدا و برفک را از عوارض کورتون استنشاقی نام می‌برد.

اسپری را با اسپیسر چطور بزنیم؟

ATS اسپیسر (محفظهٔ نگه‌دارنده) را لوله‌ای می‌داند که پاف را چند ثانیه نگه می‌دارد تا لازم نباشد همزمان نفس بکشید و فشار بدهید. این کار دارو بیشتری به ریه می‌رساند و خطر عوارضی مثل گرفتگی صدا و برفک را کم می‌کند. اسپیسر با اسپری‌های پودری کار نمی‌کند و بعضی اسپری‌ها اسپیسر لازم ندارند (ATS). مراحل، به نوشتهٔ ATS:

۱. مطمئن شوید قوطی در جای خودش در قاب پلاستیکی نشسته است. ۲. درِ دهانی اسپری و اسپیسر را بردارید. ۳. دهانی اسپری را در دریچهٔ نرم اسپیسر بگذارید. قوطی ایستاده باشد. ۴. اسپری را همراه اسپیسر چند بار تکان دهید. ۵. نفس را تا انتهای بازدم معمولی بیرون بدهید، دور از اسپیسر. ۶. دهانی اسپیسر را پشت دندان‌ها و بالای زبان بگذارید و لب‌ها را ببندید. اگر اسپیسر ماسک دارد، ماسک را روی بینی و دهان بگذارید تا هیچ فاصله‌ای با پوست نماند. ۷. یک بار روی قوطی فشار بدهید تا دارو وارد اسپیسر شود. ۸. آهسته و عمیق از دهان نفس بکشید. اگر اسپیسر سوت زد، تند نفس می‌کشید؛ سوت نباید شنیده شود. ۹. نفس را پنج تا ده ثانیه نگه دارید. ۱۰. آهسته بیرون بدهید. ۱۱. اگر پزشک بیش از یک بار زدن گفته، حدود پانزده تا سی ثانیه (یا طبق برگهٔ داخل جعبه) صبر کنید و مراحل ۴ تا ۱۰ را تکرار کنید. ۱۲. درِ دهانی را ببندید. ۱۳. اگر اسپری کورتونی بود، دهان را بشویید.

بدون اسپیسر چطور؟

۱. قوطی را در قاب درست بگذارید. ۲. چند بار تکان بدهید. ۳. در را بردارید. ۴. تا انتهای بازدم معمولی بیرون بدهید. ۵. اسپری را ایستاده نگه دارید، دهانی پایین. ۶. دهانی را پشت دندان‌ها و بالای زبان بگذارید و لب‌ها را ببندید. ۷. همزمان با نفس عمیق و آهسته از دهان، یک بار کامل فشار بدهید. ۸. نفس را پنج تا ده ثانیه نگه دارید. ۹. آهسته بیرون بدهید. ۱۰. اگر بیش از یک بار لازم است، پانزده تا سی ثانیه صبر کنید و تکرار کنید. ۱۱. در را ببندید. ۱۲. اگر کورتونی است، دهان را بشویید.

ATS می‌گوید اگر بدون اسپیسر درست نمی‌توانید بزنید، از اسپیسر استفاده کنید و هر بار آن را به کار ببرید.

مراقبت از اسپری و اسپیسر

• آماده‌سازی (پرایم): اسپری نو و اسپری‌ای که مدتی (معمولاً چند هفته) استفاده نشده باید طبق برگهٔ داخل جعبه به هوا اسپری شود تا محفظهٔ دوز پر شود. تعداد دفعات برای هر دارو فرق می‌کند (ATS).
• شمارش دوزها: بسیاری از اسپری‌ها شمارنده دارند. اگر ندارد، تعداد دفعات مصرف را بشمارید و با تعداد روی برچسب مقایسه کنید. ATS می‌گوید شناور کردن قوطی در آب یا تکان دادن و گوش دادن راه درست پی بردن به باقی‌ماندهٔ دارو نیست و دیدن اسپری ثابت نمی‌کند دارو مانده است.
• تمیز کردن: دستور تمیز کردن اسپری و اسپیسر در برگهٔ داخل جعبه است. ATS می‌گوید بعضی اسپیسرها بار الکتریکی ساکن می‌گیرند اگر درست شسته و نگهداری نشوند، و دارو به جداره می‌چسبد. اسپیسر را تمیز و خشک نگه دارید و وقتی دریچهٔ لاستیکی سفت یا شکننده شد عوض کنید.
• تاریخ انقضا را روی قوطی یا جعبه ببینید.
• اسپری و اسپیسر را هر بار به ویزیت ببرید و روش‌تان را نشان دهید (ATS).

اسپری‌های پودری روش دیگری دارند و اسپیسر ندارند. ATS می‌گوید بعضی اسپری‌ها با نفس کشیدن شما فعال می‌شوند و برای آن‌ها باید بتوانید به‌اندازهٔ کافی قوی نفس بکشید. روش درست هر دستگاه را از برگهٔ داخل جعبه، پزشک یا داروساز یاد بگیرید.

نشانه‌هایی که می‌گویند پزشک را ببینید

• بیشتر از قبل به اسپری تسکین‌دهنده نیاز دارید، یا اثرش کوتاه‌تر شده است.
• شب‌ها از سرفه یا خس‌خس بیدار می‌شوید.
• فعالیت‌های معمول، حتی ورزش، سخت‌تر شده است.
• نمی‌دانید روش‌تان درست است یا نه.
• عارضهٔ دارو دارید: گرفتگی صدا، برفک دهان یا هر چیز دیگری که نگرانتان کرده.

اگر با اسپری تسکین‌دهنده بهتر نمی‌شوید، نفس‌نفس می‌زنید و نمی‌توانید جمله بگویید یا لب‌هایتان کبود شده است، همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید. راهنمای «کی فوری تماس بگیرم؟» را ببینید.

پیش از هر چیز

این راهنما برونکوسکوپی را به‌طور کلی توضیح می‌دهد و نمی‌گوید این کار کجا و با چه کسی انجام می‌شود. اگر پزشک شما برونکوسکوپی را لازم بداند، دستور او و مرکز انجام‌دهنده را رعایت کنید. اگر با آنچه اینجا نوشته شده فرق داشت، همان دستور مقدم است.

برونکوسکوپی چیست؟

ATS آن را روشی می‌داند که در آن پزشک راه‌های هوایی ریه را از داخل می‌بیند یا از مخاط و بافت نمونه می‌گیرد. ابزار آن لولهٔ باریک و انعطاف‌پذیری (برونکوسکوپ) است که از بینی یا دهان وارد می‌شود و مثل دوربین تصویر را به صفحهٔ نمایش می‌فرستد. ALA می‌نویسد معمولاً سرپایی است و همان روز به خانه برمی‌گردید.

چرا انجام می‌شود؟

ATS رایج‌ترین دلایل را این‌طور می‌گوید:

• عفونت: برای گرفتن نمونهٔ بهتر از یک ناحیه و پیدا کردن عامل دقیق، یا وقتی عفونت تکرار می‌شود.
• لکه در ریه: وقتی عکس یا سی‌تی یک «لکه» نشان داده که ممکن است عفونت، سرطان یا التهاب باشد.
• انسداد راه هوایی یا کلاپس بخشی از ریه: برای دیدن و نمونه‌گیری یا برداشتن چیزی که راه را بسته (مثل ترشح غلیظ).
• خونریزی: وقتی کسی خون سرفه کرده و علت باید پیدا شود.
• تنفس پرصدا یا غیرطبیعی: برای دیدن مستقیم گلو، تارهای صوتی، نای و راه‌های اصلی.

ATS می‌گوید عکس و سی‌تی اطلاعات می‌دهند، ولی برونکوسکوپی اجازه می‌دهد داخل راه هوایی را ببینید و نمونهٔ اختصاصی بگیرید. به همین دلیل ممکن است با وجود سی‌تی، پزشک آن را لازم بداند. در بعضی بیماری‌ها مثل فیبروز ریه فقط وقتی لازم است که علت با آزمایش‌های دیگر روشن نشود (ATS).

آمادگی

• ناشتایی: ATS می‌گوید معمولاً از نیمه‌شبِ پیش، یا حدود هشت ساعت پیش از کار، نخورید و ننوشید. ALA هم نیمه‌شب را می‌گوید. ساعت دقیق را مرکز می‌گوید.
• داروها: دربارهٔ داروهای روزانه از پزشک بپرسید. به‌خصوص اگر داروی رقیق‌کنندهٔ خون یا مانع لخته مصرف می‌کنید، بپرسید باید قطع شود یا نه (ATS). خودتان تصمیم نگیرید.
• سیگار: اگر سیگار می‌کشید به پزشک بگویید و پیش از کار نکشید (ATS).
• دندان مصنوعی را پیش از کار بردارید (ATS).
• همراه: آرام‌بخش تا چند ساعت در بدن می‌ماند. ATS و ALA می‌گویند باید کسی همراه باشد و شما را به خانه برساند، و خودتان رانندگی نکنید.
• رضایت‌نامه: پزشک روش و خطرها را توضیح می‌دهد و رضایت کتبی می‌گیرد. هر سؤالی دارید همان‌جا بپرسید (ALA).

در جریان کار چه می‌گذرد؟

بر پایهٔ ATS و ALA، معمولاً این‌طور است:

• پرستار سابقه و داروهایتان را می‌پرسد و یک رگ‌گیری انجام می‌شود.
• فشار خون، ضربان قلب و اکسیژن خون پیوسته پایش می‌شود و اکسیژن اضافی با ماسک یا لولهٔ بینی می‌گیرید.
• ممکن است ژل یا اسپری بی‌حسی در بینی و گلو بزنند تا سرفه و تهوع کمتر شود، و بعد آرام‌بخش وریدی بدهند که آرام و خواب‌آلودتان می‌کند. ALA می‌گوید هوشیاری سبک است و لوله را ناراحت‌کننده حس نمی‌کنید.
• لوله از بینی یا دهان، پشت گلو، از میان تارهای صوتی وارد راه‌های هوایی می‌شود.
• ATS می‌گوید ممکن است حس کنید نفس‌تان نمی‌رسد، ولی معمولاً کنار لوله جای کافی برای نفس کشیدن هست و پزشک می‌تواند استراحت بدهد.
• مدت کار به هدف بستگی دارد. ATS از پانزده دقیقه تا یک ساعت و ALA حدود سی تا چهل‌وپنج دقیقه می‌نویسد.

خطرها

ATS می‌نویسد برونکوسکوپی روش ایمنی است و عوارض جدی مثل نشت هوا یا خونریزی شدید نادر است (کمتر از پنج درصد). موارد احتمالی:

• ناراحتی و سرفه هنگام عبور لوله.
• افت اکسیژن خون که معمولاً خفیف است و خود به خود برمی‌گردد. اگر پایین بماند پزشک اکسیژن می‌دهد یا کار را متوقف می‌کند.
• نشت هوا از ریه (پنوموتوراکس)، به‌ندرت و بیشتر هنگام نمونه‌برداری. اگر بزرگ باشد ممکن است لولهٔ قفسهٔ سینه لازم شود.
• خونریزی بعد از نمونه‌برداری، که معمولاً کم است و با خلط مخلوط می‌شود و خودبه‌خود می‌ایستد.
• عفونت، با احتمال کم.

بعد از کار

• تا وقتی آرام‌بخش اثرش برود در بخش ریکاوری می‌مانید. تا زمانی که بی‌حسی کاملاً از بین نرفته چیزی نخورید و ننوشید (ATS).
• تا آخر روز رانندگی نکنید و با همراه به خانه بروید.
• عادی است: گلودرد خفیف، گرفتگی صدا، سرفه، درد عضلانی و تب خفیف تا یک روز که عفونت تازه نیست (ATS). ALA می‌گوید آب‌نبات گلو ممکن است گلودرد را کم کند.
• ممکن است خلط کمی خونی ببینید. ATS می‌گوید خونریزی بعد از نمونه‌برداری معمولاً کم است و خودبه‌خود می‌ایستد.
• آرام‌بخش حافظه را مختل می‌کند. ALA توصیه می‌کند پزشک نتیجه را با یکی از اعضای خانواده هم در میان بگذارد. از او بخواهید توضیح‌ها را یادداشت کند.
• نتیجه: ATS می‌گوید پزشک می‌تواند همان لحظه بگوید راه‌های هوایی چه شکلی بودند، ولی جواب آزمایشگاه معمولاً یک تا چهار روز یا بیشتر زمان می‌برد. ALA بعضی جواب‌ها را دو تا چهار روز و بعضی را یک هفته یا بیشتر می‌نویسد.

چه زمانی تماس بگیرید؟

همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید یا به اورژانس بروید اگر:

• تنگی نفس‌تان بیشتر شده، نفس‌نفس می‌زنید، نمی‌توانید جمله بگویید یا لب‌هایتان کبود شده است.
• درد قفسهٔ سینهٔ تازه دارید.
• خون سرفه می‌کنید و مقدارش بیش از چند لکه یا خط است. ATS می‌گوید اگر بعد از ترخیص بیش از «چند قاشق چای‌خوری» خون سرفه کردید، فوراً با پزشک تماس بگیرید؛ NHS هم می‌گوید خون سرفه بیش از چند لکه اورژانسی است.

همان روز با پزشک تماس بگیرید اگر: تب بیش از یک روز ادامه دارد (ATS)، علامت‌ها بدتر می‌شود یا نمی‌دانید آنچه می‌بینید عادی است یا نه. اگر به پزشک دسترسی ندارید، به اورژانس نزدیک بروید. فهرست کامل در راهنمای «کی فوری تماس بگیرم؟» آمده است.

پیش از هر چیز

اکسیژن و CPAP هر دو با تجویز و تنظیم پزشک مصرف می‌شوند. این راهنما می‌گوید این دستگاه‌ها چه هستند و چطور ایمن به کار می‌روند؛ نمی‌گوید پزشک یا مطبی این خدمات را عرضه می‌کند. اگر پزشک لازم بداند، دستگاه را از تأمین‌کننده می‌گیرید و او آموزش می‌دهد.

اکسیژن خانگی

چه کسی لازم دارد؟

ATS می‌نویسد شایع‌ترین علت اکسیژن مکمل بیماری ریه است، ولی بیماری قلب و خواب هم می‌تواند آن را لازم کند. وقتی ریه نمی‌تواند اکسیژن کافی به خون برساند، پزشک اکسیژن می‌دهد. اکسیژن خون با نمونهٔ سرخرگی (دقیق‌ترین) یا پالس‌اکسی‌متر انگشتی سنجیده می‌شود. بعضی بیماران فقط هنگام فعالیت یا خواب لازم دارند. ATS می‌گوید بیشتر مردم خودشان نمی‌فهمند کی به اکسیژن نیاز دارند، پس تنگی نفس به‌تنهایی معیار نیست. NHS می‌نویسد اکسیژن خانگی در COPD جلوی افت خطرناک اکسیژن خون را می‌گیرد ولی درمان علامت‌های اصلی مثل تنگی نفس نیست. تصمیم بر پایهٔ اندازه‌گیری پزشک است.

مقدار را پزشک تعیین می‌کند

ATS اکسیژن را دارو می‌نامد. نسخه سرعت جریان را برای استراحت، فعالیت و خواب مشخص می‌کند و ممکن است برای هر حالت فرق کند. ATS هشدار می‌دهد اکسیژن خیلی کم قلب و مغز را تحت فشار می‌گذارد و اکسیژن خیلی زیاد می‌تواند نفس را تا حد خطرناک کند کند. پس مقدار را خودتان بالا یا پایین نکنید و بدون دستور پزشک تغییر ندهید.

انواع دستگاه

به نوشتهٔ ATS:

• غلیظ‌کنندهٔ اکسیژن هوای اتاق را فیلتر می‌کند و با برق یا باتری کار می‌کند. مدل خانگی سنگین و چرخ‌دار است و مدل قابل‌حمل سبک‌تر. بعضی مدل‌های قابل‌حمل اکسیژن را به‌صورت پالسی می‌دهند. از پزشک بخواهید پیش از انتخاب، اکسیژن‌تان را در حال استراحت و فعالیت با دستگاه قابل‌حمل بسنجد.
• اکسیژن مایع در مخزن عایق نگه‌داری می‌شود و برق لازم ندارد.
• کپسول اکسیژن فشرده دارد. کپسول بزرگ قابل‌حمل نیست و پر کردن مکرر می‌خواهد. کپسول کوچک برای بیرون رفتن مناسب است.

قواعد ایمنی

ATS می‌نویسد اکسیژن خودش منفجر نمی‌شود و نمی‌سوزد، ولی شعله را شدیدتر می‌کند و لباس یا مو می‌تواند به‌سرعت آتش بگیرد. NHS و NHLBI هم از خطر آتش‌سوزی می‌گویند. قواعد:

• هنگام مصرف اکسیژن هرگز سیگار نکشید. ATS و NHS این را صریح می‌گویند.
• اکسیژن را دست‌کم دو متر (شش فوت) از شعلهٔ باز دور نگه دارید. بخاری شعله‌دار، اجاق گاز، شمع، کبریت و فندک را در نظر بگیرید.
• از افرادی که سیگار می‌کشند دور بمانید. اگر کسی در خانه سیگار می‌کشد، بیرون یا در اتاقی دیگر.
• کپسول را در جای ایمن بگذارید یا به دیوار ببندید. ATS هشدار می‌دهد اگر کپسول بیفتد و ترک بخورد، مثل موشک پرتاب می‌شود.
• مواد قابل اشتعال را نزدیک اکسیژن نگذارید (NHLBI).
• آموزش کار با دستگاه را از تأمین‌کننده یا پزشک بگیرید (ATS).

NHLBI می‌گوید اکسیژن عموماً ایمن است و عوارضی مثل خشکی یا خونریزی بینی، خستگی و سردرد صبحگاهی دارد که باید به پزشک گفته شود. ATS هم می‌گوید سردرد صبح، گیجی یا دشواری بیدار شدن در بیماران COPD می‌تواند نشانهٔ بالا رفتن دی‌اکسید کربن باشد و به توجه فوری نیاز دارد.

اگر دستگاه خراب یا برق قطع شد

ATS دربارهٔ خرابی دستگاه جزئیات زیادی نمی‌دهد. توصیهٔ صریحش این است که یک کپسول کوچک می‌تواند در قطع برق یا خرابی دستگاه پشتیبان باشد و باید با تأمین‌کننده در تماس باشید. پس:

• از پیش از پزشک و تأمین‌کننده بپرسید پشتیبان‌تان چیست و شمارهٔ تأمین‌کننده را کنار دستگاه بنویسید.
• اگر اکسیژن قطع شد و پشتیبان دارید، به آن وصل شوید و با تأمین‌کننده تماس بگیرید.
• اگر اکسیژن قطع شده و تنگی نفس شدید دارید، نمی‌توانید جمله بگویید، لب یا پوستتان کبود یا خاکستری شده یا ناگهان گیج شده‌اید، همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید (NHS). منتظر تعمیر نمانید.
• اگر پشتیبان ندارید و علامت دارید، به اورژانس نزدیک بروید.

مسافرت

NHS می‌گوید اگر اکسیژن مصرف می‌کنید، پیش از رزرو به شرکت مسافرتی و هواپیمایی بگویید و ممکن است فرم پزشکی لازم باشد. ATS می‌نویسد قوانین هر ایرلاین دربارهٔ غلیظ‌کنندهٔ قابل‌حمل را بررسی کنید و برای هر مرحلهٔ سفر اکسیژن کافی داشته باشید. NHS می‌گوید معمولاً هواپیماها کپسول را نمی‌پذیرند ولی ممکن است غلیظ‌کنندهٔ قابل‌حمل را بپذیرند.

CPAP برای آپنهٔ خواب

چیست؟

ATS می‌نویسد CPAP فشار ثابت و ملایم هوا را از راه ماسک می‌دهد و راه هوایی را در خواب باز نگه می‌دارد. ماسک می‌تواند بینی، دهان یا هر دو را بپوشاند. پزشک دستگاه و تنظیمش را تجویز می‌کند. دستگاه‌های خودکار (APAP) فشار را بر اساس تنفس تنظیم می‌کنند و نوع دوفشاره (BPAP) برای بعضی بیماران راحت‌تر است.

کنار آمدن با دستگاه

ATS می‌گوید برای بیشترین سود، هر بار که می‌خوابید، چه شب و چه روز، از آن استفاده کنید. فایده‌ها: خروپف کمتر، خواب و هوشیاری بهتر روز، کنترل بهتر فشار خون و احتمالاً خطر کمتر مشکل قلبی. دستگاه‌ها ساعت مصرف، فشار و نشت هوا را ثبت می‌کنند و پزشک از این داده‌ها برای رفع مشکل استفاده می‌کند.

برای راحت‌تر شدن (ATS):

• ماسک دیگری امتحان کنید؛ نوع و اندازهٔ زیادی هست.
• از رطوبت‌ساز گرم استفاده کنید تا بینی و دهان خشک نشود.
• از امکانات راحتی مثل افزایش آهستهٔ فشار و کم شدن فشار در بازدم استفاده کنید.
• بپرسید آیا نوع دیگری از دستگاه راحت‌تر است.
• از پزشک یا درمانگر کمک بگیرید.

عوارض رایج، به نوشتهٔ NHLBI: گرفتگی یا آبریزش بینی، خشکی چشم یا دهان و خونریزی بینی. اگر ناراحتی معده یا نفخ پیدا کردید، دستگاه را قطع کنید و با پزشک تماس بگیرید.

تمیز کردن

ATS روش تمیز کردن را نمی‌گوید و می‌گوید از پزشک یا تأمین‌کنندهٔ دستگاه بپرسید. دستور برگهٔ دستگاه را اجرا کنید.

چه چیزهایی را نباید کرد؟

• CPAP را ساکت کنار نگذارید. اگر ناراحتی دارید یا به‌نظر می‌رسد کمک نمی‌کند، به پزشک بگویید. ATS می‌گوید بیشتر متخصصان خواب با شما علت را پیدا می‌کنند و اگر CPAP جواب نداد گزینه‌های دیگری هست.
• خواب‌آلود رانندگی نکنید. ATS می‌گوید کم‌خوابی ناشی از آپنه می‌تواند به خواب رفتن پشت فرمان بینجامد.
• دست‌کم چهار ساعت پیش از خواب الکل نخورید و قرص خواب‌آور را فقط با نظر پزشک مصرف کنید (ATS، NHS).

کی فوری کمک بگیریم؟

همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید اگر اکسیژن قطع شده یا کافی نیست و نفس‌نفس می‌زنید، لب کبود شده، گیجی ناگهانی دارید یا بیدار کردن کسی دشوار است. با CPAP هم اگر در خواب یا بیداری نفس‌نفس شدید می‌زنید و نمی‌توانید جمله بگویید. همان روز با پزشک تماس بگیرید اگر سردرد صبحگاهی تازه یا شدید پیدا کرده‌اید، یا دستگاه را نمی‌توانید تحمل کنید. فهرست کامل در راهنمای «کی فوری تماس بگیرم؟» آمده است.

پیش از هر چیز

بیشتر بیماری‌های ریه را می‌شود با پزشک و در نوبت معمول مدیریت کرد. ولی چند حالت هست که نباید منتظر ماند. این فهرست همهٔ موارد را در بر نمی‌گیرد. اگر نگران هستید یا مطمئن نیستید، تماس بگیرید. NHS می‌گوید حتی اگر مطمئن نیستید، چک کردن وقت کسی را تلف نمی‌کند. در ایران شمارهٔ اورژانس ۱۱۵ است. منابع ما بریتانیایی و آمریکایی‌اند و راه‌های تماس آن‌ها (۹۹۹ و ۱۱۱ و ۹۱۱) را در همه‌جا با ۱۱۵ یا «همان روز» جایگزین کرده‌ایم؛ این تقسیم‌بندی از ما است و پزشک باید بازبینی کند.

در همهٔ موارد ۱۱۵، خودتان رانندگی نکنید. NHS می‌گوید از کسی بخواهید برساندتان یا آمبولانس بخواهید و داروها و اسپری‌هایتان را با خود ببرید.

۱. همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید یا به اورژانس بروید

نمی‌توانید یک جمله را کامل بگویید

NHS می‌نویسد اگر نفس‌نفس می‌زنید، خفه می‌شوید یا نمی‌توانید حرف بزنید، فوراً اورژانس بگیرید. این برای آسم، COPD، فیبروز و هر بیماری ریهٔ دیگر یکسان است.

لب، زبان یا پوست کبود، خاکستری یا بسیار رنگ‌پریده

NHS می‌گوید لب یا پوست بسیار رنگ‌پریده، کبود یا خاکستری می‌شود. روی پوست تیره تغییر را در کف دست راحت‌تر می‌شود دید. NHS ذات‌الریه را با پوست یا لب و زبان کبود یا لکه‌لکه هم اورژانسی می‌داند. ناخن کبود را هم نشانهٔ هشدار بدانید (ناخن در منابع ما صریح نیامده و پزشک باید تأیید کند).

اسپری تسکین‌دهنده اثر نمی‌کند

NHS می‌نویسد در حملهٔ آسم اگر حالتان بدتر می‌شود، بعد از مصرف اسپری تسکین‌دهنده طبق برنامهٔ پزشک بهتر نمی‌شوید، یا اسپری در دسترس ندارید، با اورژانس تماس بگیرید. اگر برنامهٔ عمل کتبی دارید، طبق آن عمل کنید، ولی تأخیر نکنید.

ورم گلو یا زبان و تنگی نفس ناگهانی بعد از یک ماده یا نیش حشره

NHS این حالت را آنافیلاکسی می‌نامد، یعنی واکنش شدید آلرژیک که معمولاً چند دقیقه بعد از تماس شروع می‌شود. نشانه‌هایش این‌هاست: ورم گلو و زبان، سختی یا تند شدن نفس، سختی بلع، تنگی گلو یا گرفتگی صدا، خس‌خس، سرگیجه یا از هوش رفتن، و پوست سرد یا کبود. با ۱۱۵ تماس بگیرید و بگویید گمان آنافیلاکسی دارید. اگر قلم تزریق آدرنالین دارید، از آن استفاده کنید. دراز بکشید و پاها را بالا بگذارید، و اگر نفس کشیدن سخت است، آرام بنشینید. حتی اگر حالتان بهتر شد، بلند نشوید و راه نروید.

تنگی نفس ناگهانی با درد قفسهٔ سینه، یا ورم و درد یک پا

NHS می‌نویسد تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه یا پشت بالا، ضربان بسیار تند یا از هوش رفتن می‌تواند لختهٔ خون در ریه (آمبولی) باشد و تهدیدکنندهٔ حیات است. علامت‌های لخته در پا: درد و ورم یک پا، اغلب ساق، با پوستی که ممکن است قرمز، مایل به آبی یا تیره‌تر باشد. اگر این دو را با هم دارید، منتظر نمانید.

درد یا سنگینی قفسهٔ سینه که به بازو، گردن یا فک می‌کشد

NHS در صفحهٔ تنگی نفس همین‌ها را اورژانس می‌داند. درد قفسهٔ سینه را به حساب بیماری ریه نگذارید؛ علتش را پزشک باید پیدا کند.

خلط خونی بیش از چند لکه

NHS خون سرفه را دو دسته می‌کند. اگر بیش از چند لکه یا خط خون سرفه می‌کنید، یا خون سرفه با تنگی نفس، ضربان خیلی تند یا درد قفسهٔ سینه و پشت بالا همراه است، با ۱۱۵ تماس بگیرید. NHS می‌گوید این‌ها ممکن است لختهٔ خون در ریه باشد. (مقدار دقیق «زیاد» را منابع نمی‌دهند؛ تفاوت در «چند لکه و خط» در برابر بیشتر از آن است.) دربارهٔ مقدار کم بخش بعد را ببینید.

گیجی یا خواب‌آلودگی شدید، به‌ویژه در بیمار COPD

NHS می‌گوید گیجی ناگهانی اورژانسی است. ATS می‌نویسد در بیمار COPD گیجی، بیدار کردن دشوار یا سردرد صبحگاهی می‌تواند نشانهٔ بالا رفتن دی‌اکسید کربن باشد و باید فوراً درمان شود. اگر کسی در خانه بیش از حد خواب‌آلود است و به‌سختی بیدار می‌شود، منتظر نمانید.

تب با تنگی نفس شدید

NHS برای ذات‌الریه می‌گوید اگر نفس‌نفس می‌زنید و نمی‌توانید حرف بزنید، لب یا پوست کبود یا لکه‌لکه است، خون سرفه می‌کنید یا ناگهان گیج شده‌اید، به اورژانس بروید. تب با تنگی نفس خفیف‌تر «همان روز» است (بخش بعد).

اکسیژن خانگی قطع شده یا کار نمی‌کند و علامت دارید

ATS توصیهٔ مشخصی برای این حالت ندارد و فقط می‌گوید باید پشتیبان و تماس با تأمین‌کننده داشته باشید. اگر اکسیژن قطع شد، به پشتیبان وصل شوید و با تأمین‌کننده تماس بگیرید. اگر با قطع اکسیژن نفس‌نفس شدید دارید، لب‌هایتان کبود شده یا گیج هستید، ۱۱۵ بگیرید. بیش از این را پزشک باید برای شما مشخص کند.

گمان مسمومیت با منوکسید کربن (گاز بخاری)

منوکسید کربن بی‌رنگ و بی‌بو است و از وسیله‌هایی مثل بخاری گازی یا نفتی، آبگرمکن گازی، اجاق، شومینهٔ هیزمی و زغالی و ژنراتور می‌آید، به‌ویژه اگر بد نصب شده، خراب یا سرویس‌نشده باشد. علامت‌ها، به نوشتهٔ NHS: سردرد، سرگیجه، حالت تهوع یا استفراغ، ضعف و خستگی، گیجی، درد قفسهٔ سینه و عضله، تنگی نفس و از دست رفتن بینایی. NHS می‌گوید علامت‌ها ممکن است بیایند و بروند، در اتاق مشکوک بدتر شوند و بعد از بیرون رفتن بهتر شوند. اگر چند نفر در یک خانه همزمان سردرد و تهوع دارند، به مسمومیت فکر کنید (این نکته در NHS به‌صراحت نیامده و از ما است).

• فوراً از اتاق یا ساختمان بیرون بروید، دستگاه مشکوک را اگر می‌توانید خاموش کنید و تا بررسی برنگردید (NHS).
• اگر تنگی نفس، گیجی ناگهانی، بی‌هوشی، ضعف یا درد قفسهٔ سینه و عضله دارید، با ۱۱۵ تماس بگیرید. خودتان رانندگی نکنید.
• اگر علامت خفیف‌تری مثل سردرد، سرگیجه یا تهوع دارید هم هرچه زودتر از پزشک یا اورژانس کمک بگیرید (NHS). با بهتر شدن حال در هوای آزاد، موضوع را رها نکنید.
• بعد از ایمن شدن، دستگاه را تکنسین مجاز بررسی کند. NHS می‌گوید دستگاه‌های گازی را باید مهندس یا تکنسین دارای صلاحیت نصب و سرویس کند.

۲. همان روز با پزشک تماس بگیرید یا اورژانس بروید

اگر یکی از این‌ها را دارید، نوبت چند روز بعد را منتظر نمانید:

• اسپری تسکین‌دهنده را بیشتر از قبل لازم دارید، علامت‌ها شب بیدارتان می‌کند یا فعالیت سخت‌تر شده است (NHS، NHLBI).
• چند لکه یا خط خون در خلط یا دستمال دیده‌اید. NHS می‌گوید در این حال باید هرچه زودتر پزشک را ببینید.
• COPD: تنگی نفس بیشتر از معمول در کارهای روزمره، سرفهٔ بیشتر یا جدید، تغییر رنگ (زرد، سبز یا قهوه‌ای) یا مقدار خلط، تب و خستگی بیشتر. ATS می‌گوید «زود کمک گرفتن» بسیار مهم است و تغییر خلط اغلب اولین نشانه است.
• تب با سرفه و تنگی نفس: NHS برای ذات‌الریه می‌گوید سرفه، تب، خلط زرد یا سبز، درد قفسهٔ سینه هنگام نفس کشیدن یا سرفه و تنگی نفس، همان روز پزشک را ببینید. در سالمندان و کسانی که بیماری ریه یا قلب دارند خطر بیشتر است.
• درد یا ورم یک پا بدون تنگی نفس: NHS در صفحهٔ تنگی نفس این را از نشانه‌هایی می‌داند که نیاز به بررسی فوری دارد.
• تپش قلب: ضربان تند، آهسته یا نامنظم یا احساس لرزش در قفسه (NHS).
• سرفه بدتر می‌شود یا ناگهان تند می‌شود، درد قفسهٔ سینه یا تورم دردناک گردن دارید (NHS، صفحهٔ سرفه).
• بعد از برونکوسکوپی: تب که بیش از یک روز ادامه دارد (ATS).
• خواب‌آلودگی روز که برای رانندگی خطرناک است، یا سردرد صبحگاهی تازه و شدید.
• اکسیژن یا CPAP: دستگاه درست کار نمی‌کند یا تحمل آن ممکن نیست.

سرفهٔ بالای سه هفته نشانهٔ فوری نیست، ولی بررسی لازم دارد. NHS می‌گوید سرفهٔ بیش از سه هفته را به پزشک نشان دهید، و اگر با تب یا عرق شبانه یا کاهش وزن بی‌دلیل همراه است، باید احتمال سل هم بررسی شود (NHS، سل). این را در همان هفته پیگیری کنید.

اگر به هیچ پزشکی دسترسی ندارید

• اگر علامت از گروه ۱ است، منتظر تماس برگشتی نمانید؛ ۱۱۵ را بگیرید یا نزدیک‌ترین اورژانس را بروید.
• اگر از گروه ۲ است و پزشک جواب نمی‌دهد، همان روز به اورژانس بیمارستان یا درمانگاه شبانه‌روزی بروید.
• اگر نمی‌دانید به کدام گروه می‌خورد، گروه نگران‌کننده‌تر را انتخاب کنید.
• اسپری‌ها، اسپیسر، فهرست داروها و مدارک سی‌تی را با خود ببرید. اگر اکسیژن مصرف می‌کنید، دستگاه یا کپسول پشتیبان را هم بردارید و مسئول پذیرش را مطلع کنید.
• اگر تنها هستید، به کسی خبر بدهید که در راه است.
• به مسئول تماس بگویید آسم، COPD یا اکسیژن خانگی دارید.

یادآوری

این صفحه تشخیص نمی‌دهد و جای پزشک را نمی‌گیرد. نشانه‌هایی که اینجا نیامده‌اند هم ممکن است فوری باشند. در تردید، ۱۱۵.